Blog
ervaringen, kennisdeling en verhalen
-
“Een wand-kunsturn als laatste geschenk uit liefde”
7 oktober 2026 /Een wand-kunsturn samen gemaakt met degene die vandaag, 7 oktober 2026, bewust afscheid neemt van het leven.
Soms krijgt een opdracht een lading die je als maker voor altijd bijblijft. Dit is zo’n verhaal. Een verhaal over liefde. Over loslaten. Over bewust afscheid nemen. En over iets tastbaars achterlaten voor degene die je het meest dierbaar is.
Op 14 augustus had ik een afspraak voor het maken van een persoonlijke kunsturn. Ik kwam bij deze mensen terecht op warme aanbeveling van een van mijn relaties.
“Maak maar iets extra’s moois… hij is mijn maatje.”
Daarbij vertelde ze me dat het om een pijnlijke situatie ging en sprak ze de hoop uit dat ik iets voor hem zou kunnen betekenen.Zoals altijd ging ik onbevangen naar het gesprek bij hen thuis. Juist daarom ga ik graag naar mensen toe. In hun eigen vertrouwde omgeving ontstaan de verhalen. Ik zie de kleuren, de vormen, het interieur. Maar belangrijker nog: ik ontmoet de mensen achter de opdracht.
Ik had op dat moment geen idee wat met die ‘pijnlijke situatie’ werd bedoeld.De wand-kunsturn was voor hemzelf
Ik werd warm en hartelijk ontvangen. We dronken koffie en begonnen te praten over hun wensen.
Pas tijdens dat gesprek werd duidelijk wat deze opdracht zo bijzonder maakte.
De kunsturn die ik zou gaan maken, was voor hemzelf.Voor hem was het leven geen leven meer. Iedere dag opnieuw was een gevecht om te moeten leven. Heel bewust, en met de liefdevolle steun van zijn vrouw, was hij een euthanasietraject aangegaan. De datum van zijn afscheid stond al vast; 7 oktober 2026.
De tijd die hem nog restte, besteedde hij aan afscheid nemen.
Nog één keer op bezoek.
Een laatste gesprek.
Een laatste etentje.
Een laatste kop koffie.Zijn dagen waren gevuld. Mooi en waardevol, maar ook doodvermoeiend.
En alsof dat nog niet genoeg vroeg, had hij nog een wens.
Na zijn overlijden wilde hij zijn organen doneren.
Er volgden afspraken met verschillende specialisten om te onderzoeken welke organen geschikt zouden zijn voor transplantatie. Terwijl hij zelf bezig was met afscheid nemen van het leven, dacht hij tegelijkertijd aan onbekende mensen die dankzij hem misschien verder zouden kunnen leven.Het bezorgde mij kippenvel.
Waar haalt iemand de kracht vandaan om ook dát nog tot in de puntjes te regelen?
Ik voelde vooral diepe bewondering en respect.
Een afscheidsgeschenk voor zijn vrouw
Terwijl we aan tafel zaten, keek ik om me heen. Naar hun huis, hun kleuren, hun stijl en de sfeer waarin zij samen leven.
Wat zou hier passen?
Al snel ontstond het idee voor een abstracte wand-kunsturn. Geen traditionele urn, maar een kunstobject waarvan je niet direct ziet dat het een urn is. Een object dat straks als vanzelfsprekend onderdeel zou worden van haar interieur.Want deze urn was niet alleen zijn laatste rustplaats.
Hij wilde hem cadeau doen aan zijn vrouw.
Een laatste geschenk van hem aan haar.Ik maakte aan tafel een snelle schets. De vorm sprak hen beiden direct aan.
Met alle verhalen, indrukken en gevoelens reed ik daarna naar huis. Onderweg bleef ons gesprek door mijn hoofd gaan. Ik dacht aan de twee lieve mensen die ik zojuist had ontmoet. Aan een man voor wie iedere dag leven een gevecht was geworden. Aan zijn vrouw, die naast hem stond. Aan hun gezamenlijke leven, met alle pieken en dalen.
Thuis begon ik opnieuw te schetsen.
Langzaam ontstond een vorm die voor mij precies verbeeldde wat ik tijdens ons gesprek had gevoeld.
Organisch.
Zacht.
Met beweging.
Met hoogte- en dieptepunten.Een vorm die iets vertelde zonder woorden nodig te hebben.
Toevallig – of misschien juist niet – kozen zij uiteindelijk precies het ontwerp dat ook voor mij het meest bij hen paste.Samen onderdeel van het maakproces
Ik maakte proefplaatjes met verschillende glazuren en een miniatuur, zodat zij vooraf een indruk konden krijgen van de vorm en samen de kleuren konden kiezen.
Opnieuw zaten we op één lijn.Daarna begon het echte maakproces.
Vanaf het eerste moment heb ik hen daarin meegenomen. Ik vertelde wat ik had gedaan, in welke fase het object zich bevond, welke stappen nog moesten volgen en wanneer het de oven in zou gaan.
Het voelde niet alsof ik alleen vóór hen aan het werk was. We maakten deze wand-kunsturn samen.
Hun verhaal, hun liefde en hun keuzes vormden het uitgangspunt. Mijn handen mochten daar vorm aan geven.
Toen de kunsturn uiteindelijk uit de oven kwam, verraste zelfs mij het resultaat.
De kleuren waren prachtig.
De combinatie klopte.
De vorm, het glazuur, de beweging – alles kwam samen.Dit was hún kunstwerk.
“Ja… prachtig. Het past perfect.”
Op maandag 5 oktober 2026 bracht ik de wand-kunsturn bij hen thuis.
Ik opende alleen de verpakking.
Het uitpakken liet ik aan hem over.
Heel bewust.
Hij nam de wand-kunsturn voorzichtig uit de verpakking en gaf hem aan zijn vrouw.
Een bijzonder moment.
Heel voorzichtig raakte hij het keramiek aan. Zijn vingers gleden over de vormen. Over de zachte lijnen. Over het reliëf.Abstract en toch organisch.
Ik hield de kunsturn tegen de muur waar hij straks zijn plek zou krijgen.
“Ja… prachtig. Het past perfect.”
Meer woorden waren eigenlijk niet nodig.Een kunsturn met bezieling
Iedere opdracht die ik mag maken, begint met emoties, herinneringen en verhalen. Mijn handen proberen die te vertalen naar een persoonlijke kunsturn of een andere vorm van herdenkkunst. Een tastbare herinnering met bezieling.
Maar dit maakproces was anders.Misschien omdat ik weet hoe zwaar het kan zijn wanneer het leven iedere dag opnieuw een gevecht is.
Misschien omdat ik kan begrijpen dat er een moment kan komen waarop iemand intens verlangt naar rust.Maar vooral omdat ik nog nooit eerder een kunsturn heb gemaakt voor iemand die wist wanneer hij afscheid zou nemen, en die zijn eigen urn vervolgens zelf als laatste geschenk aan zijn levensgezel gaf.
Dat raakt mij diep.
Zijn laatste bericht
Gisteren ontving ik nog een bericht van hem.
Met trots vertelde hij dat er goed nieuws was. Er waren ontvangers gevonden voor meerdere organen. Zijn hart en longen zouden naar twee jonge mensen gaan. Juist dat maakte hem extra trots en gaf zijn keuze om donor te zijn voor hem nog meer betekenis.Zijn bericht eindigde met de woorden:
“Ik zeg definitief vaarwel met tranen in mijn ogen.”Phoe…
Er ging een rilling over mijn lijf en een traan rolde over mijn wangen.7 oktober 2026
Vandaag om 15.00 uur brand ik een kaars.
Voor hem.
Dat hij de rust mag vinden waarnaar hij zo heeft verlangd.
Voor haar.
Voor de immense liefde waarmee zij hem heeft gesteund en voor het verdriet en gemis dat straks een plek moet zien te vinden.En voor alle mensen die dankzij zijn laatste, ongelooflijk genereuze gebaar misschien een nieuw hoofdstuk in hun leven mogen beginnen.
Na de donorprocedure komt hij terug naar huis. Dan kan voor zijn vrouw, familie en dierbaren het definitieve afscheid beginnen.
En ergens in hun huis hangt straks die wandkunsturn.Niet als symbool van de dood.
Maar als symbool van hún leven samen.
Van liefde.
Van pieken en dalen.
Van vasthouden en loslaten.
Van herinneringen die blijven.
Van een man die tot het allerlaatste moment iets wilde geven.Liefde stopt niet als een leven eindigt
Ik ben intens dankbaar dat ik van hen beiden het vertrouwen heb gekregen om zo dichtbij te mogen komen.
Dankbaar dat zij hun verhaal met mij hebben gedeeld.
Dankbaar dat mijn handen iets mochten maken waarin hun liefde tastbaar is geworden.Een wand-kunsturn die straks het verlies en het gemis mag dragen, maar bovenal de liefde zichtbaar houdt.
Vaarwel, bijzonder mooi mens.
Dank je wel voor het vertrouwen.
Dank je wel voor de ontmoeting.
En dank je wel dat ik een klein stukje met jullie mee mocht lopen.Esther Hoskens
Beeldend kunstenaar met liefde voor herinneringen
Samen maken we kunst van herinnering.Met toestemming van hun beiden mag ik dit persoonlijke verhaal delen. Uit respect voor hun privacy noem ik geen namen. Ik deel het niet om een keuze uit te leggen of te beoordelen, maar om de liefde, het vertrouwen en de bijzondere betekenis achter deze opdracht zichtbaar te maken.
-
Afscheid van mijn hond Luca; Liefde, loslaten en herinneren
17 juni 2026 /🖤 ‘Mijn meisje’, Mijn Luca, mijn ‘goeike’
Hoe snel kan het gaan…
Al ruim een jaar hielden we rekening met het moment waarop we afscheid van elkaar zouden moeten nemen. Elke dag zagen we je een beetje meer inleveren. Je achterpoten werden zwakker, wandelen werd steeds moeilijker en de anaboleninjecties die je hielpen om wat spierkracht te behouden, deden steeds minder.
En toch…
Je was er nog.
‘Mijn meisje’ was er nog.
Dus gingen we gewoon door. Met de dag. Met de liefde. Met de kleine momenten.
Nog één vakantie…
Maandagavond 24 augustus 2026 zaten Paul en ik op de bank. Verplicht quality time met onze ‘prinses Luca’.
We waren nog aan het bedenken hoe we het zouden doen als we over tweeënhalve week voor het negende jaar naar Frankenau zouden gaan. Naar ons favoriete Hexenhuisje, waar onze vrienden ons weer zouden treffen.
We wisten dat het een rustige vakantie zou worden. Wandelen kon eigenlijk niet meer. Je pootjes konden het niet meer aan.
Maar misschien konden we gewoon samen zijn.
Misschien was dat genoeg.
Vrijdag 21 augustus had je nog je anaboleninjectie gekregen. Normaal gesproken gaf die je aan het einde van de week weer wat extra kracht.
Maar vrijdagavond, 28 augustus, kwam ineens het besef.Het is op
Je kunt niet meer.
Een vriendin die ik vertelde hoe snel je achteruitging, bracht die avond een orthopedisch hondenkussen. Ons ‘knuffellientje’ ging zienderogen achteruit.
En toen gaf ze mij een knuffel.
En ik brak.
Ja.
Het is zover.
Ik moet je laten gaan.
Niet omdat ik niet meer van je hou.
Maar juist omdat ik zoveel van je hou.Begin van het waken
Die nacht heb ik bij haar gewaakt.
Half op de bank, met de hocker erbij, zodat ik bij haar kon liggen.
Het bleef rustig.
Toch maar even naar bed.
Twee uurtjes.
Ik moest bij haar zijn.
Om 8.55 uur gaat er iets in mij om.
Een knop.
Nu moet ik voor haar zorgen.
Geen pijn. Geen lijden. Geen onnodig rekken.
Maar waardig. Met respect. En vooral: dankbaar.
Dankbaar voor wat ‘mijn meisje’ mij heeft gegeven.
14 jaar, 8 maanden en 26 dagen.Om 9.05 uur bel ik de dierenarts. Helaas is zij er die dag niet, maar de assistente geeft het door. Maandag gaan we overleggen.
Ik weet één ding zeker:
Ik wil dat Luca thuis inslaapt.
Om 9.16 uur bel ik Kuaga Dierencrematorium. Met respect en hoorbaar medeleven bespreken we haar crematie.
Aanstaande woensdag om 10.30 uur nemen we afscheid.En dan…
Dan wil je nog foto’s.
Nog beelden van haar zoals ze nú is.
Ik bel @Tinus Kouwenberg, dé pixelgraaf. Hij is druk aan het werk, maar laat alles vallen. Om 12.15 uur staat hij bij ons.
Buiten. Op het veldje achter ons huis.
Met haar pijnlijke pootjes in het koele gras worden de foto’s gemaakt.
Een buurtgenoot en hondenvrienden Debby zijn toevallig ook buiten.
Ze zien wat er aan de hand is.
Ze voelen het feilloos aan.
Geen grote woorden.
Gewoon even aanwezig zijn.
Dat is soms alles.Ook Peter Adams, een collega beeldend kunstenaar, vroeg ik of hij een modelschets van onze ‘Hugzilla’ wilde maken. Zodat ik haar straks perfect kan boetseren. Peter stelde voor om samen te tekenen. Ik vertelde hem dat mijn tekenkunst naar levend model nog onvoldoende is. ‘Het moet natuurlijk perfect zijn’, zegt hij met een lach. Het is alsof iedereen weet dat ik niet voor ‘goed’ ga, maar perfectie. Peter wist niet dat het einde al zo dichtbij was. Maandag was hij verhinderd en dus ging het samen tekenen niet door.
Ik wil je straks kunnen boetseren.
Niet ongeveer.
Niet ‘goed genoeg’. Maar perfect.
Maar jij.
Zoals jij bent.
Want ik wil je niet alleen in mijn hart bewaren.
Ik wil je ook vasthouden in klei.De laatste dagen
Elke dag zag ik je verder achteruitgaan.
Zaterdagavond kwamen onze achterburen nog afscheid van je nemen.
Een laatste knuffel.
Samen herinneringen ophalen.
Toen ik vertelde dat ik op een stretcher bij je waakte, kregen we een logeermatras te leen.
Die nacht was je onrustig.
Een paar keer tilde ik je voorzichtig van de bank, zodat je pootjes zo min mogelijk hoefden te lijden.
We gingen nog even naar het hoekje van het veldje om te plassen.
Verder hoefde en ging niet meer.
Die paar meter waren al zoveel.
Na het plassen moest je eerst bijkomen op de orthopedische mat.
Pas daarna had je weer genoeg kracht om de sprong naar de bank te maken.
Dus bleef ik bij je.
Geen moment wilde ik van je zijde wijken.
Mijn neus tegen jouw neus.
Mijn hand op jouw poot.
Pootcontact.
Dat maakte voor jou verschil.
En voor mij ook.Thuis. Vertrouwd. Omringd door liefde.
Maandagochtend belde ik meteen DAP Zandvliet en sprak met Eva af wanneer ze kon komen.
Dinsdagmiddag, 1 september, rond 12.30 uur zou ze komen.
Je thuis laten inslapen.
Op je eigen plek.
In alle rust.
Met liefde om je heen.
Het gaf berusting.
Maar tegelijkertijd wist ik:
over ongeveer zeventien uur is het definitief.
Maandagmiddag kwam je hondenvriendin Luna samen met haar baasje afscheid nemen.
Je sliep op de bank.
Maar toen Luna je een knuffel gaf, werd je wakker.
Veel verder dan de mat kwam je niet meer.
Toen ze naar huis gingen, kwam Luna nog een laatste keer naar je toe.
Met je laatste krachten ging je half op je rug liggen.
En ontving je haar knuffels.
Het was ontroerend.Nog één verplichting
Ondertussen ging het gewone leven gewoon door.
Ik had beloofd de secretaris van Boomerang BC Eindhoven-Best te vervangen en een lid. Maandag, einde van de dag, was de presentatie klaar.
Normaal gesproken zou ik rond 20.00 uur naar bed gaan.
Maar niet nu.
Ik bleef bij jou op de stretcher.
Rond 00.15 uur ging Paul slapen.
Ik probeerde ook even te rusten.
Een soort slaapwaken.
Niet veel later gaf jij aan dat je toch nog even naar buiten wilde.
En natuurlijk gingen we.
Want als jij nog één keer naar buiten wilde, dan gingen we.Dinsdag 1 september 2026
Paul had vrij van zijn werk tot en met woensdag.
Met een enigszins gerust gevoel ging ik dinsdag naar de bijeenkomst.
Pitchen kon ik niet.
Voor deze keer liet ik het gaan.
Ik deed mijn taak als secretaris en daarna ging ik meteen naar huis.
Want iedere minuut.
Iedere seconde.
Die we nog samen hadden, wilde ik niet missen.
Paul zat naast je op de bank en speelde op zijn akoestische gitaar.
Je bent stokdoof.
Maar toch leek je de klanken te voelen.
Je lag heerlijk rustig bij hem.
Een beeld dat ik nooit meer vergeet.Nog één fotoshoot.
Rond 11.00 uur arriveerde Ralph Buisman van www.RHBfoto.nl.
Nog één fotoshoot.
Dit keer binnen.
Op jouw vertrouwde plekje.
Met je liefste knuffels.
De olifant.
En de bij.
Je keek Ralph met argusogen aan.
‘Wat doet die meneer hier?’
Maar aan je ogen en je gedrag zag ik dat het goed was.
Je deed je uiterste best.
Zelfs nu.
Het putte je uit, maar je werkte mee.
Voor ons.
Om deze laatste herinneringen vast te leggen.
Ralph keek naar je en zei:
‘Wat een scheetje.’
En ja.
Dat was je.
Zo’n mensenhond.
Zoveel liefde.
Eerst de mens begroeten.
Dan pas de hond.
Zelfs wildvreemde mensen keek je vol liefde aan.
Kwispelend.
Hopend op een knuffel.
Een hartenveroveraar.
Een oude ziel.
Mijn Luca.Mijn meisje was niet meer.
Paul en ik konden niet van je zijde wijken.
Ik maakte zelf nog foto’s.
Vooral van je pootje.
Want jouw nalatenschap mocht ik nu voor jou en voor ons maken.
Het Koesterpootje.
Een tastbare herinnering aan jou.
Een stukje van jou dat straks letterlijk door mijn handen gaat.
Want als beeldend kunstenaar weet ik hoe kostbaar materiaal is.
Klei.
Een afdruk.
Een vorm.
Een textuur.
Maar ineens begreep ik dat herinneringen óók materiaal zijn.
Ze hebben vorm.
Ze hebben gewicht.
Ze kunnen je vasthouden wanneer je iemand niet meer kunt vasthouden.Het aftellen
Op dinsdag 1 september om 12.09 uur belde DAP Zandvliet.
Eva vertrok rond 12.30 uur vanuit Dessel (BE).
Het aftellen was begonnen.
Voor ons.
Maar vooral voor jou.
Je vermoeidheid was overweldigend.
Het deed mij pijn om je zo te zien.
Ik knuffelde je.
Troostte je.
En vertelde je dat het niet lang meer zou duren.
‘Dadelijk heb je rust’.
Toen ging de bel.
Eva was er.
En alsof je het wist…
Kwispelde je uitbundig met je laatste krachten.
Je keek haar aan.
Alsof je zei:
‘Het is goed. Ik ben er klaar voor.’
En dat was je.
In een zucht
Je kreeg een roesje.
Samen legden we je liefdevol op jouw plekje op de bank, op je eigen dekentje.
Ik ging naast je zitten.
Aaiend.
Kriebelen op de plekken waar je het zo fijn vond.
Pijn.
Liefde.
Vreugde.
Verdriet.
Opluchting.
Alles gierde door mijn lijf.
En toen…
In een zucht…
Gaf jouw hartje het op.R.I.P. dinsdagmiddag 1 september 2026 om 13:06 uur
Woensdag 2 september 2026
De ochtend kwam.
We moesten je laten gaan.
Met liefde en waardigheid lieten we je liggen op het bankkussen, onder je dekentje.
Ik liep naar de tuin en plukte een witte gladiool.
Ik legde hem bij je neer.
Uit respect.
Uit liefde.
We tilden je voorzichtig op.
De auto stond klaar.
We legden je achter op de bank, zodat ik bij je kon zitten.
De rit naar Kuaga Dierencrematorium in Lommel duurde ongeveer een half uur.
Maar voor mij voelde de tijd anders.
De hele weg hield ik je vast.
Ik knuffelde je.
Onze cd stond aan.
Andrea Bocelli: “Time to Say Goodbye”.
Op repeat.
En zo reden we naar Lommel.Alsof je slaapt
Vreemd was het om je daar te zien liggen.
In precies dezelfde houding alsof je sliep.
En toch gaf dat ons wonderbaarlijk genoeg ook rust.
Je lichaam voelde niet akelig of koud.
De angst dat je snel je lichaamstemperatuur zou verliezen, bleef ons bespaard.
Je was er nog.
Op een andere manier.
Ook die nacht bleef ik bij je.
Maar nu zette ik de stretcher pal naast de bank.
Ik hield je pootje vast.
En ik wilde dat je wist en voelde:
ik verlaat je niet.Het laatste afscheid
Bij Kuaga Dierencrematorium werden we met respect ontvangen.
Je werd op een draagbaar gelegd.
En toen zakte ik in elkaar.
De pijn.
Het verdriet.
Het gemis.
Een schreeuw van verdriet kwam rechtstreeks uit mijn hart.
‘Mijn meisje’.
Ik moest je loslaten.
Paul hield me vast.
Samen gingen we naar binnen.
Met de lift naar de ruimte waar we nog één keer afscheid van je mochten nemen.
Geen haast.
Geen tijdsdruk.
Alle tijd.
En natuurlijk maakte ik opnieuw foto’s.
Want ik wilde geen enkel moment missen.
Ik knuffelde je.
Zoveel mogelijk.
Je neus was nat van mijn kusjes en mijn tranen.
De witte gladiool lag prachtig bij je.
Je was zo mooi opgebaard.
Onder een dekentje.
Met rozen.
Ik gaf je de laatste kusjes.
En bedankte je.
Voor je liefde.
Voor je trouw.
Voor iedere dag dat je bij me was.
En toen kwam het ineens binnen.
Heel diep.
Heel helder.Ik weet nu wat pure liefde is
Jij.
Luca.
‘Mijn meisje’.Jij hebt mij laten zien wat het betekent om iemand onvoorwaardelijk lief te hebben.
En om die liefde uiteindelijk ook los te laten.
Zelfs een pootje blijft
Ik wilde alles van je bewaren.
Elk pootje.
Je snuit.
Alles wat tastbaar nog iets van jou vertelt.
Daarom wilde ik gipsafdrukken laten maken.
Want hoe vreemd het misschien klinkt:
als beeldend kunstenaar heb ik behoefte aan vormen.
Aan materiaal.
Aan iets dat ik kan aanraken.
Een herinnering die niet alleen in mijn hoofd zit.
Maar ook in mijn handen.
Dat is misschien wel waarom herinneringskunst voor mij zoveel meer betekent dan alleen een mooi object.
Het is een manier om liefde vast te houden.Een moment tussen verdriet en herinneringen
We moesten ongeveer drie tot drieënhalf uur wachten voordat we je mee naar huis mochten nemen.
Van eten was tot dan toe niets gekomen.
In Lommel centrum gingen we daarom ergens zitten.
Samen even eten.
Begonnen met een Irish Coffee.
Even proberen mijn lijf tot rust te brengen.
Tijdens het eten haalden we herinneringen op.
Met een lach.
Met een traan.
We bekeken foto’s van de afgelopen jaren.
En ineens zaten we daar weer.
Op vakantie.
In het bos.
Op de bank.
Op het veldje.
Met onze ‘prinses’.
Zoveel momenten.
Zoveel leven.
Zoveel liefde.‘Alleen sterke mensen nemen een huisdier’
Rond 16.00 uur ging de telefoon.
We mochten haar ophalen.
De medewerkster vertelde dat zij zelf onlangs haar hond had moeten laten gaan.
Een vriendin had haar een kaartje gestuurd met daarop een zin die mij raakte:
‘Alleen sterke mensen nemen een huisdier.’
Niet omdat het gemakkelijk is.
Maar omdat je weet dat je ooit het moeilijkste moet doen.
Je geeft een dier een thuis.
Je geeft het liefde.
Je laat het opgroeien.
Je deelt je leven.
En uiteindelijk moet je de kracht vinden om afscheid te nemen.
Misschien is dat inderdaad een vorm van kracht.
Of misschien is het gewoon liefde.
De liefde om iemand niet langer te laten lijden, ook al breekt het jouw eigen hart.Stilte
Ik nam je mee op mijn schoot.
De weg naar huis was stil.
Overweldigend stil.
Thuis nestelde ik me op de bank.
Jij op mijn schoot, in mijn handen.
En de knuffelbij bij me, in mijn armen.
Zachtjes wiegde ik heen en weer.
De tranen kwamen.
En ik liet ze komen.
Het mag.
Het moet misschien zelfs.
Want verdriet is de keerzijde van liefde.
Als je zoveel van iemand hebt gehouden, doet afscheid pijn.
Ik was totaal uitgeput.
Sinds vrijdag had ik nauwelijks geslapen.
Maar de gedachte dat jij nu bij mijn Moeke bent en bij de moeder van Paul, geeft me troost.
Ik stel me voor dat ze je met open armen hebben ontvangen.
En dat jij daar weer bent wie je altijd was.
Sterk.
Nieuwsgierig.
Kwispelend.
Klaar voor een knuffel.
Mijn Luca
Onze buurt rouwt met ons mee.
Dat doet iets met me.Want Luca was niet zomaar onze hond.
Ze was een ‘mensenhond’.
Een hond met een oude ziel.
Een hartenveroveraar.
Eerst de mens.
Dan de hond.
Wildvreemde mensen keek ze vol liefde aan.
Alsof ze maar één ding wilde zeggen:
‘Kom maar. Geef me een knuffel.’
En misschien is dat wel precies wat jij mij hebt geleerd.
Dat liefde niet ingewikkeld hoeft te zijn.
Dat liefde soms gewoon een neus tegen je hand is.
Een poot op je been.
Een kwispelende staart.
Een blik.
Een zucht.
Een ademhaling waar je midden in de nacht bewust naar luistert omdat je weet dat je die straks zo ontzettend zult missen.Liefde stopt niet als het leven eindigt
Als beeldend kunstenaar ben ik dagelijks bezig met herinneringen.
Met de vraag hoe je iets wat ongrijpbaar is toch tastbaar kunt maken.
Een gevoel.
Een leven.
Een verbinding.
Een afscheid.
Misschien heb ik daarom altijd zo sterk gevoeld waarom herinneringskunst belangrijk is.
Maar nu begrijp ik het nog dieper.
Een herinnering is geen vervanging voor iemand.
Dat kan niet.
Een urn is niet degene die je mist.
Een pootafdruk is niet de hond die je ooit tegen je aan voelde liggen.
Een kunstwerk neemt het verdriet niet weg.
Maar het kan wel een anker zijn.
Een tastbare plek waar liefde mag landen.
En daarom maak ik voor jou, ‘mijn meisje’, jouw Koesterpootje.
Niet zomaar een mini-urn.
Maar jouw pootje.
Jouw vorm.
Jouw herinnering.
Een stukje van jou dat ik letterlijk met mijn handen mag bewaren.Het Koesterpootje — de nalatenschap van Luca
Want jij hebt mij iets geleerd wat ik nooit meer zal vergeten.
Dat afscheid nemen niet betekent dat de liefde ophoudt.
Dat loslaten niet hetzelfde is als vergeten.
En dat iemand die je leven zo diep heeft geraakt, voor altijd onderdeel van je blijft.‘Mijn meisje’.
Mijn Luca.
Mijn ‘goeike’.Dankjewel.
Voor 14 jaar, 8 maanden en 26 dagen.
Voor je trouw.
Voor je knuffels.
Voor je blik.
Voor je kwispels.
Voor je onvoorwaardelijke liefde.
Voor alles wat jij mij en Paul ons leven hebt gegeven.En voor het allerbelangrijkste wat je mij hebt laten zien:
wat PURE LIEFDE is.Voor altijd in mijn hart.
🖤🐾
Liefde stopt niet als het leven eindigt. -
“Loslaten begint met nóg meer vasthouden.”
27 maart 2026 /Soms verandert het leven heel stilletjes van perspectief.
Waar je eerst de jaren telt, merk je ineens dat het maanden worden… weken misschien.
Ik weet het. Ik voel het. En ik ben realistisch genoeg om te beseffen dat mijn Luca, mijn meisje, in haar laatste fase zit.En toch… als je naar haar kijkt, zie je nog steeds die twinkeling. Die oogjes die beginnen te sprankelen zodra er iets te snaaien valt. Of wanneer we thuiskomen. Of – misschien wel het mooiste – wanneer we in het bos zijn.
Veertien jaar en vier maanden.
En nog altijd zoveel leven in zich.

Trots op haar, trots op ons
Ik ben trots op haar. Maar ook op alles wat ze heeft doorstaan. Op haar elfde verhuisde ze naar een compleet nieuw dorp. Op de dag dat we ons nieuwe huis betrokken, verloor ze haar beste vriendinnetje – mijn moeder. Nog geen twee jaar later moest ze opnieuw afscheid nemen, dit keer van mijn schoonmoeder. Zoveel verlies. Zoveel verandering.
Mijn andere honden kenden vooral stabiliteit.
Luca niet.Misschien is dat wel waarom wij elkaar zo feilloos begrijpen.
Want ook zij kwam in mijn leven op een moment dat alles op zijn kop stond. Toen mijn huwelijk eindigde en ik mijn huis moest verlaten, kwam zij. En vanaf dat moment waren wij samen.Hand en poot op één buik.
Wie is Luca?
Luca heeft het typische zachte karakter van een labrador.
Lief, vriendelijk en altijd gericht op mensen.
Luca heeft nooit gepuberd.
Haar zachte karakter is altijd gebleven.De buurt noemt haar “de hond van iedereen”.
En dat klopt. Wie haar ziet, moet lachen.Met haar grijze snoet, haar stijve maar komische loopje door de artrose, en die altijd aanwezige zachtheid…; ze verovert harten zonder moeite.

En zoals dat gaat met echte karakters, kreeg ze in de loop der jaren de mooiste bijnamen:
Hugzilla – omdat knuffelen haar levensmissie is
Knuffellientje – spreekt voor zich
Spatlab – want modder is onweerstaanbaar en niet te vergeten haar typerende streken
Snackzilla – een labrador blijft een labrador; vooral snoep
Wan-ding – op z’n Brabants, omdat ze ons feilloos manipuleert
Fartzilla – tja… ouderdom heeft ook z’n charmeEn eerlijk? Ik zou geen van die momenten willen missen.
Het leven zit vol kleine momenten die groot worden
Als ik naar haar kijk, zie ik ons leven samen.
De bossen. Altijd de bossen.
Waar zij geen tak koos, maar gerust een halve boom meesleepte – met blauwe plekken op mijn benen als gevolg.
De bal die later dé oplossing werd. Eindeloos gooien. Zwemmen. Rennen. Vangen.
Tot ze de bal niet meer losliet. Dan wist ik: het is genoeg geweest we moeten naar huis.
Thuis nog even stuiteren van adrenaline…
En daarna diep in slaap op háár plek op de bank.En haar knuffels. Ik tel er inmiddels zo’n 35. Maar haar hart ligt bij twee: de bij (zonder voelsprieten) en de olifant (met één oor).
En ja… een labrador blijft een labrador: eten is altijd een goed idee.
Ze maakt niets kapot. Maar liefde laat sporen na.


Het leven wordt kleiner, de liefde groter
Luca is inmiddels doof. Haar wereld wordt kleiner. Ze slaapt veel, maar schrikt als ze wakker wordt en ons niet ziet. Daarom laat ik deuren open en blijf ik tijdens het wandelen zoveel mogelijk in haar zicht.We communiceren steeds meer met gebaren.
Moet ze naar buiten? Dan slaat ze met haar poot op de grond. En als we niet snel genoeg reageren… nog een keer. En nog een keer.
Duidelijker kan niet.Dankzij de maandelijkse anaboleninjecties blijft haar spierkracht nog redelijk. Maar het moment dat die niet meer werken, komt wel dichterbij.
En dat merken we nu af en toe al. Tijdens ons slenterrondje zakt ze soms plots in, alsof ze even geen kracht meer heeft, en valt ze gewoon neer. Opstaan vanaf de houten vloer lukt niet altijd meer en ook de sprong naar haar plekje op de bank gaat af en toe mis – haar inschatting laat haar soms in de steek. Zelfs het kauwen op haar snackjes wordt moeilijker, waardoor we inmiddels zijn overgestapt op zachte snacks. Volgens de dierenarts hebben ook haar kaakgewrichten artrose.
Leven in het nu
’s Avonds “moeten” we om 20.30 uur op de bank zitten. Bij haar!
Na een rondje en haar avondsnack ligt ze tevreden op haar plek.Steeds vaker pak ik haar pootje vast.
Gewoon… omdat het nog kan.Tegen me aankruipen lukt niet meer. Op haar rug liggen ook niet. Maar een krab over haar kop, haar oren, haar kin…; Die diepe zucht van verlichting zegt alles.
Het zijn de kleine dingen die groot worden.En ergens tussen die momenten door besef ik: ik wil dat ze nooit alleen is.
Niet nu.
En ook straks niet.Mijn meisje, onze herinneringen
Mijn partner en ik halen steeds vaker herinneringen op met een grote glimlach. Om haar eigenwijze karakter, hoe ze ons moeiteloos manipuleerde, hoe lief ze altijd is geweest.
En dan zijn er die momenten die zó typisch Luca zijn.
Wanneer we langs een maisveld liepen, koos ze steevast zelf een maiskolf uit. Ik moest die dan van de plant aftrekken en op het naastgelegen weiland gingen we samen in het gras zitten. Daar begon ze – heel secuur – eerst de blaadjes te verwijderen, om vervolgens rij voor rij de maiskolf af te kluiven.Het is zelfs een keer gebeurd dat een fietser voorbij kwam, omdraaide en vroeg:
“Zag ik dat goed? Zit daar een mevrouw met een hond in de wei?”Ja hoor… Luca genoot.
En ik misschien nog wel meer.Ze heeft een prachtig leven gehad. En nog steeds.
Ze is onze prinses. En dat mag ze blijven.

-
Luca, mijn meisje
20 augustus 2025 /
Luca – mijn meisje, mijn trots
Een ode aan mijn zwarte labrador met een gouden hartAl ruim dertien jaar vult mijn lieve labrador Luca mijn dagen met liefde, vrolijkheid en ondeugende streken. Ze is mijn meisje, mijn maatje en mijn trots – en dit verhaal is mijn ode aan haar.
Er zijn van die vriendschappen die je niet in woorden kunt vangen. Toch wil ik het vandaag proberen, want mijn lieve labrador Luca verdient het om in het zonnetje gezet te worden.
Luca is méér dan een hond. Ze is mijn beste maatje, mijn schaduw die altijd in de buurt is en mijn hart dat vrolijk opspringt zodra ik haar ogen zie glinsteren. Voor mij is ze simpelweg “mijn meisje” – een naam die haar liefdevolle en zachte kant helemaal vangt.
Maar zoals iedere labrador heeft ook Luca haar ondeugende momenten. En dát heeft haar een hele verzameling bijnamen opgeleverd. Wanneer ze enthousiast door plassen banjert alsof water het mooiste speelgoed op aarde is, noem ik haar lachend mijn Spatlab. Als ze met haar hele gewicht tegen me aan kruipt om een knuffel af te dwingen, verandert ze in Hugzilla – lief, maar niet te stoppen. En wanneer ze zich nestelt in mijn armen, zacht zucht en helemaal tevreden is, heet ze Knuffellientje.
En nu… inmiddels heeft mijn meisje de respectabele leeftijd van 13 jaar en 9 maanden bereikt (07-09-2025). Ik wil er nog niet aan denken dat het moment ooit komt dat ik haar moet laten gaan. Daarom pluk ik elke dag die ik met haar heb. Samen met mijn partner halen we vaak herinneringen op aan vroeger, toen ze nog jong was.
Onze eerste jaren samen
De eerste twee jaar waren Luca en ik met z’n tweeën. We deden werkelijk alles samen: wandelen, boodschappen doen en zelfs naar de kermis gaan om te wennen aan geluiden en drukte. Omdat we toch maar met z’n tweeën waren, mocht ze gewoon bij mij op de bank liggen, dicht tegen me aan. Zelfs samen eten deden we. ’s Avonds nam ik een stuk fruit, en Luca at gezellig mee. Zo aten we ieder een appel of een sinaasappel. Tijdens onze wandelingen wist ze precies waar de bramenstruiken stonden, en ik moest altijd een paar bramen voor haar plukken. Het waren eenvoudige momenten, maar juist daarin groeide onze bijzondere band.
Zoals dat ze steevast bij het toilet zat te wachten wanneer er een WC-rolletje leeg was. Ze wist dat zij de beloning kreeg: het kartonnen rolletje, dat ze in tientallen stukjes verscheurde met haar tanden. Of hoe ze begon te kwispelen zodra ze ons, mijn moeder of andere bekenden zag – zó enthousiast dat haar hele kont erbij leek af te vallen.
In het bos maakte ze ons aan het lachen: geen gewone stok voor haar, maar boomstammen waar ze trots mee rondliep. Alsof ze ons uitdaagde: kom maar op, speel met mij! En de takken die ze onderweg in het park vond? Die sleepte ze mee naar huis, ongeacht hoe ver we nog moesten lopen. Eenmaal thuis liet ze ze vallen in de brandgang of bij de voordeur, alsof ze wilde zeggen: kijk eens wat ik heb meegenomen!
En dan die ochtenden… wakker worden en meteen een mega knuffelaanval krijgen die minstens een kwartier, vaak wel twintig minuten duurde. Daar kan geen wekker tegenop.
Mijn zwarte labrador met haar gouden hart. Zo lief, zo gemakkelijk in de omgang, nooit blaffen. Alleen haar duidelijke signalen: wanneer ze hoge nood had of vond dat het etenstijd was, sloeg ze met haar poot op de houten vloer. Haar eigen, onvergetelijke manier van zeggen: ik heb je nodig.
In het weekend is het ravotten met het baasje in de bossen. Vroeger gingen die twee dwars door het struikgewas – een avontuur dat ze geweldig vond. Tegenwoordig lukt dat met haar oude knoken niet meer. Maar de bossen blijven haar ultieme geluk. Waar ze in het dorp rustig slentert, zet ze in het bos de pas er zó stevig in dat wij moeite hebben om haar bij te houden. Helemaal in haar element. Zwemmen gaat niet meer, maar een heerlijke belly dip maakt haar dag compleet.
Luca staat zeer zeker ook bekend als ‘PRINSES’ Luca. Ze heeft haar vaste plekje op de bank met een dekentje (een mand heeft ze niet), zodat ze lekker tegen ons aan kan nestelen. Soms ligt ze languit te chillen, zodat wij er nauwelijks nog bij passen – want ja, ze is natuurlijk super verwent. Haar karakter, de liefde, de zachtheid; ze is uniek. Zelfs het halve dorp kent haar.
Altijd vrolijk naar iedereen, en tijdens wandelingen stapt ze kwispelend op vreemde mensen af om even een knuffel te halen. Thuis begroet ze iedereen die binnenkomt met een knuffeldier in haar bek. Niet om te spelen, maar om je welkom te heten en natuurlijk om een beetje aandacht te krijgen. Haar collectie knuffelbeesten is inmiddels uitgegroeid tot zo’n 36 stuks. Toch heeft ze een paar duidelijke favorieten: de Bij, de Olifant, de Rups, een knuffelbot uit New York dat ze van vrienden kreeg, en natuurlijk tennisballen.
Een tastbare herinnering
Juist door mijn liefde voor Luca, en het gemis dat ik nu al voel bij de gedachte aan het moment dat ik haar ooit moet laten gaan, heb ik iets heel bijzonders gemaakt. Ter nagedachtenis aan haar ontwierp ik het Koesterpootje® – een klein keramisch pootje, gebaseerd op de poot van mijn meisje zelf.
Het idee ontstond omdat ik wist dat ik haar pootje wilde kunnen blijven vasthouden. Dat vertrouwde gevoel, dat warme contact. Want wanneer een hond zijn of haar poot geeft, is dat een blijk van onvoorwaardelijke trouw en liefde. Precies dát gevoel wilde ik tastbaar maken.
Keramiek neemt snel de lichaamstemperatuur aan, waardoor het fijn in de hand ligt. Ik kan het in mijn jaszak steken en haar letterlijk overal mee naartoe nemen, of het neerleggen op een speciale plek om haar te gedenken.
Het Koesterpootje® glazuur ik in de kleuren van de vacht, zodat het altijd uniek is, net als elk dier. Voor mij is het een mini-urntje, klein maar van onschatbare waarde. En hoewel ik het vanuit Luca heb ontworpen, is het er ook voor anderen: voor honden én katten, want ik weet hoeveel mensen dezelfde diepe band ervaren met hun dier.
Het Koesterpootje® is officieel voorzien van een modelregistratie en mag alleen door mij worden gemaakt. En dat voelt bijzonder: dat mijn Luca, mijn meisje, via dit kleine kunstwerk een erfenis nalaat. Zo blijft ze voortbestaan – niet alleen in mijn hart, maar ook in een tastbare herinnering die ik voor altijd kan koesteren.
✨ Wil jij, net als ik met Luca, een tastbare herinnering aan jouw trouwe maatje? Het Koesterpootje® kan in de kleuren van de vacht van jouw hond of kat geglazuurd worden, zodat je altijd een stukje van hem of haar dichtbij hebt. Neem gerust contact met me op om de mogelijkheden te bespreken.